Chủ nhật, 24/03/2019

Từ Paris đến miền nam Annam

Cập nhật lúc 14:56 11/01/2019
Tượng thánh GM. Tử đạo Stêphanô Cuénot (Thể), Đấng khai sáng giáo phận Kon Tum. Ảnh: CTV
Chúng ta hãy cùng với linh mục Cuenot nhanh chóng đi tới đích:

- Ngày 28/01/1828, Ngài rời khỏi Paris đi Bordeaux cùng với một bạn đồng Hội.

- 25/3 cùng với anh bạn và 3 người khác, xuống một chiếc tàu đi buôn ở cửa Sông Gironde.

- 3/4 Tàu ra khơi.

- 10/4 Đi ngang Madère, ở phía tây xứ Ma-rốc.

- 13/4 Đối diện với Ténériffe (quần đảo Canaries - Tây Bắc Xahara).

- 10/7 Tàu thả neo ở vũng tàu Batavia (Djakarta ngày nay). Hành khách xuống đảo Java nơi định cư của những người Mã Lai Hồi giáo. Có nhiều người Hà Lan.

“Cha sở Batavia, linh mục Prince, đại diện Tòa Thánh ở Java và Sumatra tiếp đón chúng con và giữ lại suốt một tháng, giá cả thực phẩm đắt đỏ nên chắc chắn Cha sở đã phải tốn phí một số tiền khổng lồ để trang trải.”

- 7/6 Ngài lên một chiếc tàu thủy Bồ Đào Nha, đó là một chiếc tàu lớn: tàu sẽ băng Biển phía Nam Trung Quốc, trực chỉ Macao, lãnh thổ Bồ phía Nam Trung Quốc, nằm ven biển. Biển động mạnh và vì có nhiều rủi ro (7 người chết bệnh, 1 do tai nạn) nên đã mất hết 40 ngày từ Batavia đến Macao.

- Giữa tháng 10 cập bến Macao. Đây là căn cứ của các điểm truyền giáo ở phía Đông Ân Độ nhân vì sự “bảo trợ” của nước Bồ do Rôma đặt để. Phải chờ mãi đến năm 1622, nhằm dành cho Giáo hội được tự do hành động mà hướng dẫn các xứ truyền giáo nhiều hơn, Đức Grêgôriô XV đã thành lập “Thánh bộ Truyền giáo”, nhưng đã phải mất nhiều thế kỷ mới thực hiện được sự độc lập đó.

Chúng ta hãy nghe Etienne Théodore Cuenot kể tiếp cuộc hành trình trong một bức thư gửi cho Bố Mẹ ngày 25/11/1829, viết từ miền Nam xứ An-nam:

“Con ghé lại Macao 7 tháng. Ở nhà cha Tổng quản lý các xứ truyền giáo; có 5 anh bạn cùng Hội, toàn là những vị thừa sai trẻ. Cha quản lý là một người xuất xứ ở Franche Comté Besançon (Jean Baroudel). Thêm vào đó, ở Macao có 4 vị thừa sai trẻ như chúng con, hai người Ý và hai người Tây Ban Nha. Vào tháng 5/1829 bốn người trong chúng con lên một chiếc tàu Trung Quốc trực chỉ miền Bắc xứ Annam, xuýt nữa chúng con bị ba ông quan bắt, nhưng chúng con đã tẩu thoát được. Con đã để lại các bạn ở đây, và đi tiếp xuống miền Nam, mục đích của cuộc hành trình của con. Con đã phải băng qua cả miền Bắc, như thế này: ban ngày, người ta gánh con trong cái võng treo ở chiếc đòn gánh do 2 người khiêng. Người ta đậy chiếu lên trên để tránh những cặp mắt tò mò vì ở miền Bắc cũng như ở miền Nam, các vị thừa sai là đồ quốc cấm và là đồ lậu. Khi đến một xứ đạo, người ta đưa con vào một ngôi nhà, đặt con trên một cái phản cao khoảng 3 tấc, ngồi xếp bằng và tiếp nhận những lời chào hỏi cùng nghe những bài diễn văn của các giáo dân, mà con chẳng hiểu được chữ nào cả. Sau đó bố mẹ đừng tưởng là con được thoải mái đâu nhé.

Phòng bè trong đất nước này tuồng luông, mở ra dưới mắt mọi người, và ở mỗi ô cửa đều có người dòm ngó. Con hoàn toàn như một pho tượng mà người ta kiệu đi: đến một nơi nào, người ta đặt nó trên bàn và “nó” ở lại đó cho đến lúc người ta kiệu “nó” đi tới nơi khác. Con đã đến miền Nam, địa điểm truyền giáo của con nay đã là ba tháng. Con chưa biết tiếng Annam nhưng cũng biết đủ để người ta hiểu con và có lẽ trong trường hợp tối cần con cũng có thể ngồi tòa. Con hy vọng sẽ giảng được sau 2 hoặc 3 tháng học thêm nữa. Bố mẹ cũng đừng nghĩ là con đang lưu lại giữa một dân tộc bán khai đâu. Rõ ràng là tập quán ở đây rất khác với tập quán của chúng ta...cách hay nhất là chúng ta thích nghi tối đa. Bố mẹ có muốn biết cách ăn mặt của con hiện nay không? Vì con đã thay đổi nhiều lần. Trên chiếc tàu người Hoa con ăn mặc như người Hoa. Cái lạ nhất là lúc bấy giờ con cạo trọc đầu chỉ chừa tóc ở chỏm đầu. Con đã cột vào chỗ tóc đó một đuôi tóc dài đến bắp chân - đội lên đó một cái mũ chỏm, tay cầm quạt như các bà và miệng ngậm một ống điếu dài bốn năm tấc. Đến đây, đuôi tóc mũ chõm biến mất hết, và thay vào đó con đóng khăn, như một tên Thổ Nhĩ Kỳ vậy. Không còn bít tất giày dép mà đi chân đất... Vài hôm nữa con sẽ lên đường đi xuống tận đầu kia đất nước. Con còn phải vượt hàng ngàn cây số nhưng sẽ đi bằng thuyền. Vĩnh biệt bố mẹ, nếu được nhờ bố mẹ chuyển bức thư này cho cô Jeanne - Baptiste, mà con coi như người mẹ thứ hai của con. Cho con gửi lời thăm cô bác, anh chị em. Hôn Eugène hộ con. Con mong chú bé sẽ trở nên một Kitô hữu tốt”.

Etienne kể thêm một giai đoạn là dịp để dâng lên Thiên Chúa những của đầu mùa trong đời sống thừa sai:

“Trong thư con đã bỏ qua một câu chuyện lý thú. Từ Batavia đến Macao, chúng con mất hết 8 mạng, trong số đó chỉ có một người, ông trưởng đoàn thủy thủ là có đạo. Con đã ban các bí tích cho ông. Nhưng con cũng đã được hạnh phúc rửa tội cho một người khác. Đó là một người Ân, thủy thủ, đã có học đạo trước đó, mà chưa chịu phép rửa tội. Khi anh ta đang hấp hối, người ta đến trình với chúng con. Con đi thăm anh, anh mong được rửa tội. Con đã tiến hành, và ngày hôm sau anh ấy tắt thở. Cũng trong chuyến vượt biên đó, con cũng có dạy đạo cho một người da đen, một nô lệ cũ ở Bourbon, và hy vọng rằng sẽ rửa tội cho y ở Macao. Nhưng y đã lui tới giao du với những người bạn xấu nên đã chuồn mất. Con mong rằng những gì y đã học được sẽ không vô ích cho bản thân y”.
 
Lm Nguyễn Hoàng Sơn (ST)
Thông tin khác:
Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2018 - 2023

 

Tiêu điểm
Website ubdkcgvn.org.vn được phát triển bởi đơn vị thiết kế web: OnIP™ (www.onip.vn - mCMS).
log