Chủ nhật, 23/09/2018

Nghê theo vị trí đặt

Cập nhật lúc 11:23 19/03/2018
Nghê gỗ mang đuôi chó thời Lý, biểu trưng của lòng trung thành. Ảnh: CTV
Nghê gỗ mang đuôi chó thời Lý, biểu trưng của lòng trung thành. Ảnh: CTV
Dựa vào các đặc tính dân gian đã được định hình trong văn hóa Việt Nam như “phượng múa Nghê chầu” chúng ta có thể xác định được vị trí của con Nghê là ở những nơi canh cổng, canh cửa, hầu hạ. Theo Từ điển tiếng Việt  thì “chầu” là động từ có nghĩa “hầu trong cung đình để chờ nghe lệnh vua, chúa.” Ngoài ra, còn có các từ liên quan như “chầu chực” là “1. Ở bên cạnh để chờ đợi sự sai khiến. và 2. Chờ đợi mất nhiều thời giờ để đạt một yêu cầu gì” (tr.140). Như vậy, vị trí “ngồi chầu” của con Nghê đã xác định rõ vị trí “kẻ hầu người hạ” của nó trong văn hóa truyền thống Việt Nam. Khi văn hóa Trung Hoa có tác động mạnh mẽ vào văn hóa dân gian của người Việt thì vị trí này có biến đổi chút ít nhưng vẫn chủ yếu là “chầu.” Con nghê có thể chầu ở hai bên trụ cổng, chầu ở tả vu hữu vu của các ngôi đình, ở dưới cánh cửa trong vai trò của “con cộ” - cộ cửa,... Nhưng đôi khi chúng ta cũng có thể thấy Nghê ngồi trên mái, trên bệ uy nghi như...sư tử nhưng ngôn ngữ tạo hình lại cho thấy rõ đó là con Nghê. Để phân biệt được Nghê hay sư tử khi chúng “ngồi nhầm vị trí” chúng ta cần xét đến chức năng của các linh vật này.

PGS. TS Đinh Hồng Hải
 
Đôi nghê ở đền Quán Thánh. Ảnh: CTV
Đôi nghê ở đền Quán Thánh. Ảnh: CTV
Nghê gỗ mang dáng ngọc như ý, biểu trưng một trong Bát Bửu, 8 thứ quý giá của nhà Phật. Ảnh: VNN
Nghê gỗ mang dáng ngọc như ý, biểu trưng một trong Bát Bửu, 8 thứ quý giá của nhà Phật. Ảnh: VNN
Hình ảnh con nghê đá thường được đặt trong các đình chùa, miếu mạo, đền thờ họ… Ảnh: CTV
Hình ảnh con nghê đá thường được đặt trong các đình chùa, miếu mạo, đền thờ họ… Ảnh: CTV
Nghê đá tại cổng vào đền Gióng ở Gia Lâm. Ảnh: Yên Thế
Nghê đá tại cổng vào đền Gióng ở Gia Lâm. Ảnh: Yên Thế
Thông tin khác:
Bài giảng của Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm trong lễ tạ ơn Tân Lm Antôn Bùi Văn Thiều

 

Tiêu điểm
Vị linh mục cả đời “mua lại” những em bé bị nhiễm HIV
Vị linh mục cả đời “mua lại” những em bé bị nhiễm HIV
linh mục Phương Đình Toại, dòng Camillo (dòng Tá Viên Mục Vụ Bệnh Nhân), sang Thái Lan làm y sĩ cho một trung tâm chăm sóc bệnh nhân HIV/AIDS. Và chính tại nơi đó, một câu chuyện đã ám ảnh cha cho đến mãi sau này.
Website ubdkcgvn.org.vn được phát triển bởi đơn vị thiết kế web: OnIP™ (www.onip.vn - mCMS).
log