Thứ hai, 19/11/2018

Tổ chức và hoạt động của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam

Cập nhật lúc 15:24 22/10/2018
Trong số 15 tôn giáo ở Việt Nam hiện nay, Công giáo có đông tín hữu và du nhập vào Việt Nam khá sớm (chỉ sau Phật giáo). Theo số liệu thống kê, đến hết 2017: Giáo hội Công giáo Việt Nam có 46 Giám mục (34 Giám mục đương nhiệm, 12 Giám mục hưu), trên 5.000 linh mục, khoảng 6.000 chủng sinh, trên 4.000 nam tu sĩ, 17.280 nữ tu sĩ, khoảng 7 triệu giáo dân với 3 Tổng giáo phận, 26 giáo phận, hơn 3.000 giáo xứ, 6.000 giáo họ; 9.000 cơ sở thờ tự, trên 150 dòng tu, 145 hội đoàn Công giáo. 

Phát huy tinh thần yêu nước của đồng bào Công giáo, có nhiều hình thức trong đó có hình thức thông qua tổ chức Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam (UBĐKCGVN). Hoạt động của UBĐKCGVN với mục đích đoàn kết rộng rãi mọi người Công giáo tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hòa bình đã có nhiều đóng góp. Việc thành lập UBĐKCGVN ngày nay đã trải qua một quá trình và có nhiều yếu tố, trong đó có 2 yếu tố quan trọng: một là xuất phát từ tinh thần yêu nước của một bộ phận chức sắc tín hữu Công giáo, hai là chủ trương của Đảng là đoàn kết các tôn giáo trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, động viên chức sắc tín đồ các tôn giáo tham gia cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, từ đó các tổ chức Công giáo yêu nước là tiền thân của UBĐKCGVN ngày nay được hình thành.

Khi đất nước thống nhất, Giáo hội cũng trở thành Giáo hội thống nhất. Ngày 6/7/1983, Ban Thường trực Uỷ ban Liên lạc Công giáo toàn quốc họp tại Hà Nội khẳng định: Uỷ ban Liên lạc Công giáo toàn quốc hoàn thành nhiệm vụ lịch sử của mình và trong giai đoạn cách mạng mới phải tăng cường mở rộng, đổi mới phong trào Công giáo yêu nước, theo hướng xác định nhiệm vụ chiến lược của đất nước là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, theo tinh thần Thư chung năm 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam và đường hướng “Giáo hội gắn bó với dân tộc", đề xuất tên gọi Tổ chức mới là: “Uỷ ban Đoàn kết những Công giáo yêu nước Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hoà bình” gọi tắt là “Uỷ ban Đoàn kết Công giáo yêu nước Việt Nam". 

 Đại hội đại biểu những người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hoà bình được tổ chức trong các ngày 8,9,10/11/1983. Điều lệ Ủy ban Đoàn kết Công giáo yêu nước Việt Nam khẳng định tiếp tục thực hiện động viên lòng nước của đồng bào Công giáo tham gia xây dựng bảo vệ Tổ quốc, thực hiện đường hướng Giáo hội gắn bó với dân tộc và gìn giữ hoà bình thế giới. Đại hội lần thứ II (1990) đổi tên là UBĐKCGVN được duy trì cho đến ngày nay. Tổ chức UBĐKCGVN tiếp tục được củng cố, đã hình thành tổ chức ở 3 cấp: cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện. Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực, có các bộ phận giúp việc: Văn phòng, Ban Tư vấn Pháp luật và Ban Từ thiện Xã hội. Cấp tỉnh, thành phố có 42 tỉnh, thành phố đã thành lập Ủy ban. Cấp huyện, thị có 286 huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh được thành lập thuộc 33/42 tỉnh, thành phố. Mô hình tổ chức UBĐKCG tỉnh, thành phố như sau: Mô hình tương đối đủ tiêu chí của tổ chức Uỷ ban; Có trụ sở làm việc riêng; Có nhiều linh mục tham gia; Có cán bộ chuyên trách của Mặt trận bố trí làm Thường trực Uỷ ban Đoàn kết Công giáo; Có ngân sách bảo đảm hoạt động thường xuyên; Có phụ cấp cho Ban Thường trực. Loại hình thứ hai: Bố trí phòng làm việc tại trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; Có nhiều linh mục tham gia; Có cán bộ chuyên trách của Mặt trận Tổ quốc; Có ngân sách tối thiểu. Loại hình thứ ba: Có phòng làm việc tại trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; Không có linh mục tham gia; Có cán bộ chuyên trách MTTQ cử sang làm cán bộ chuyên trách; Ngân sách thực hiện cơ chế “xin cho". Loại hình thứ tư: Không có văn phòng làm việc của Ban thường trực, linh mục nào làm Chủ tịch UBĐKCG thì trụ sở đặt ở giáo xứ đó; Có nhiều linh mục tham gia nhưng không có cán bộ chuyên trách; Không có ngân sách bảo đảm hoạt động thường xuyên, thực hiện cơ chế “xin cho"; Không có phụ cấp cho Ban Thường trực.

Nếu nhìn vào tổ chức của UBĐKCGVN khá hoàn chỉnh có ở 3 cấp trung ương, tỉnh, huyện. số lượng Ủy viên Ủy ban khá đông gần 6000 người. Hầu hết các tỉnh, thành phố, quận, huyện có đông đồng bào Công giáo đều có tổ chức của UBĐKCGVN. Tuy nhiên các thành viên của Ủy ban nhất là các chức danh chủ chốt đều là kiêm nhiệm, mô hình tổ chức UBĐKCGVN chưa thống nhất, đồng bộ, những điều kiện để bảo đảm cho tổ chức UBĐKCG được hoạt động bình thường có hiệu quả còn nhiều hạn chế.

Hoạt động của UBĐKCGVN. Một trong các hoạt động quan trọng là các kỳ đại hội được tổ chức 5 năm 1 lần. Từ khi thành lập 11/1983 trải qua hơn 30 năm hoạt động UBĐKCGVN đã tổ chức 6 kỳ Đại hội và các hội nghị thường niên. Ngoài ra UBĐKCGVN các cấp đã có nhiều hình thức hoạt động phong phú: Tổ chức các cuộc hội thảo khoa học. Phát động nhiều phong trào “Xây dựng xứ, họ đạo gương mẫu", “Người tốt, việc tốt", “Xứ, họ dạo tiên tiến", “Xây dựng xứ, họ đạo văn minh", “Xây dựng xứ, họ đạo tiên tiến, gia đình Công giáo gương mẫu", “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư, sống tốt đời đẹp đạo”. Tổ chức Hội nghị biểu dương những điển hình tiên tiến xuất sắc trong đồng bào Công giáo toàn quốc. 

Trong buổi gặp gỡ các đại biểu dự Đại hội Công giáo toàn quốc lần thứ II ngày 10-10-1990, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh cho biết: “Tôi tin vào những người theo tôn giáo một cách chân chính. Sau khi đất nước được giải phóng bản thân tôi có nhiều dịp tiếp xúc, trao đổi với các vị linh mục và tôi rất vui mừng vì các vị đã lập ra tổ chức Công giáo yêu nước”. Thay mặt Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, tại Đại hội đại biểu những người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ III, Chủ tịch Lê Quang Đạo khẳng định: “Chúng tôi bày tỏ niềm vui mừng và đánh giá cao những kết quả trên các mặt hoạt động của Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam trong sự nghiệp đại đoàn kết dân tộc, góp phần tích cực cùng với Nhà nước giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra cho công cuộc đổi mới đất nước”. Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải phát biểu tại Đại hội đại biểu những người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ IV, nêu rõ: “Tôi vui mừng với những thành tích của đồng bào Công giáo trên cả nước trong những năm qua và mong rằng trong nhiệm kỳ tới, những mục tiêu và nhiệm vụ mà Đại hội của quí vị đề ra sẽ được thực hiện thắng lợi”. Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam Phạm Thế Duyệt nhấn mạnh: “Là tổ chức của phong trào Công giáo yêu nước, là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, những năm qua UBĐKCGVN liên tục phát triển, tích cực hoạt động và đóng góp xứng đáng trong sự nghiệp phát triển đất nước, được nhân dân và đồng bào Công giáo ngày càng tin tưởng”. Tại Đại hội đại biểu những người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ V, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng tới dự, nêu rõ: “UBĐKCGVN là tổ chức xã hội tiêu biểu cho phong trào yêu nước của người Công giáo, đồng thời là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, là nơi tập hợp, hướng dẫn, động viên phong trào thi đua yêu nước của bà con Công giáo, là nhịp cầu nối liền giữa những người Công giáo với chính quyền, Mặt trận Tổ quốc để ngày càng có nhiều hoạt động phong phú, thiết thực ích nước, lợi dân”.

Đại hội Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 1980 đã ra Thư chung xác định đường hướng của Giáo hội Công giáo Việt Nam là: gắn bó, đồng hành với dân tộc. “Sống Phúc âm giữa lòng dân tộc để phục vụ hạnh phúc của đồng bào” tạo điều kiện cho các linh mục, tu sỹ, giáo dân tham gia vào tổ chức UBĐKCGVN cũng như các phong trào thi đua yêu nước. Quá trình triển khai chuẩn bị thành lập cũng như hoạt động của UBĐKCGVN từ 1983 đến nay, được nhiều vị Giám mục, linh mục và đông đảo đồng bào Công giáo khích lệ, hưởng ứng, tham gia. Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình, Tổng Giám mục Tổng giáo phận Tp. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tới dự khai mạc Hội nghị trù bị chuẩn bị Đại hội đại biểu những người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ I vào ngày 24/8/1983, ngài nói: “Theo ý kiến riêng của tôi, một tổ chức để động viên tất cả những người Công giáo: Linh mục, tu sĩ và giáo dân sống trên toàn lãnh thổ Việt Nam để họ ngày càng chân thành yêu nước, tích cực tham gia mọi công tác của Chính phủ đề xướng, làm cho đồng bào chúng ta ngày thêm hạnh phúc, đất nước ngày thêm thịnh vượng là việc làm tốt. Nhất là ở đây, một số tổ chức như thế nhằm mục đích tạo dựng đoàn kết giữa người có đạo và người không có đạo làm cho người Công giáo thấu triệt hơn nữa chính sách của những anh em cách mạng và mặc dầu là cơ quan chính trị, đặt lên những ý kiến giúp chính quyền hiểu rõ hơn các sinh hoạt Kitô giáo. Một tổ chức như vậy, theo ý tôi là một việc tốt đáng khuyến khích. Ủy ban cần nêu lên những mục tiêu rõ ràng, mọi người bớt thắc mắc và thấy được lợi ích của Ủy ban đối với đất nước và Hội Thánh”. Đại hội đã nhận được thư chúc mừng của các Giám mục như: Đức Giám mục Phaolô Huỳnh Đông Các, Giám mục giáo phận Qui Nhơn, bức thư viết: “Rất tiếc không thể tới dự buổi khai mạc Đại hội, xin chúc Đại hội tràn đầy ơn Chúa, làm việc theo ánh sáng đức tin, gắn bó với Chúa Kitô, góp phần cùng đồng bào cả nước xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ hòa bình”. Thư của Đức Giám mục Batôlômêô Nguyễn Sơn Lâm, Giám mục giáo phận Đà Lạt có đoạn: “Tôi tin rằng: Trên cơ sở cùng một tình cảm thiêng liêng đối với dân tộc, Tổ quốc Việt Nam yêu quí và cùng một niềm tin ở Chúa Kitô và sự gắn bó với Hội Thánh của Người”. Đức Giám mục Giuse Maria Đinh Bỉnh, Giám mục giáo phận Thái Bình: “Chúng tôi hân hoan đón mừng thắng lợi của Đại hội và nhiệt liệt hưởng ứng Nghị quyết của Đại hội”. Các Đại hội kế tiếp cũng được nhiều vị Giám mục, linh mục quan tâm, đóng góp ý kiến về xây dựng tổ chức, đổi mới đường hướng hoạt động và chúc mừng những thành tích to lớn mà Ủy ban và phong trào Công giáo đạt được trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Giáo hội gắn bó, đồng hành với dân tộc.

Các thành viên tham gia UBĐKCGVN là những người nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm vượt qua được những khó khăn cản trở, biết kết hợp hài hòa giữa nghĩa vụ đối với Giáo hội và xã hội.
Hy vọng và tin tưởng rằng, Đại hội đại biểu Người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VII này sẽ tìm được những giải pháp tốt để phát huy và nâng cao hiệu quả hoạt động của UBĐKCGVN.

DƯƠNG NGỌC TẤN
Thông tin khác:
Đại hội đại biểu người Công giáo Việt Nam xây dựng và bảo vệ Tổ quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2018 - 2023

 

Tiêu điểm
Website ubdkcgvn.org.vn được phát triển bởi đơn vị thiết kế web: OnIP™ (www.onip.vn - mCMS).
log